سید حسن کریمی

وب‌نوشت سید حسن کریمی

انتقاد از شرکت قطارهای مسافرتی رجاء

 ۱- لیست انتظار 

 هر روز در ایستگاه قطار تهران صف‌های طویل نوبت‌دهی جهت لیست انتظار با ازدحام جمعیتی گاهاً بالغ بر ۲۰۰ نفر قابل مشاهده است. در سایر شهر‌ها، به خصوص مشهد نیز وضعیت به همین صورت است و در طول چندین سال گذشته بهبودی حاصل نشده است. 

 جمعیت زیادی در سالن انتظار دفا‌تر قطارهای مسافرتی رجاء، آژانس‌های خصوصی و ایستگاه‌های راه آهن وجود دارد که عواقب زیر را به دنبال دارد: 

 

پ.ن ۱: این انتقادات و پیشنهادات نیز برای سامانهٔ ارتباطات مردمی ریاست جمهوری ارسال شد.

پ.ن ۲: دوست عزیزی نظر دادند که این پست و پست قبل به اطلاعات مخاطب اضافه نمی‌کند و ممکن است مورد پسند برخی از مخاطبین قرار نگیرد.

پاسخ بنده به ایشان این بود که هدف جذب مخاطب نیست، بلکه هدف از ارسال چنین مطالبی که انشالله در آینده نیز ادامه خواهد داشت؛ نوعی فرهنگ‌سازی «انتقاد همراه با ارائهٔ پیشنهاد عملی و تلاش برای رساندن آن به گوش مسئولین مربوطه است.» چرا که انتقادات سطحی که مردم بین خود انجام می‌دهند (مانند این جملهٔ معروف که «آقا این چه مملکتیه!») نه تنها هیچ دردی را درمان نمی‌کند، بلکه باعث تضعیف دولت و نظام در ذهن مردم می‌شود.

ارسال انتقادات و پیشنهادات برای مسئولین یا انتشار آن‌ها در رسانه‌ها  باعث می‌شود تا برخی از این مشکلات حل شود. علاوه بر این، در این صورت از یک هم‌فکری جمعی استفاده شده که «همه چیز را همگان دانند.»

پ.ن ۳: می‌توانید سند PDF این مطلب را از اینجا بارگذاری کنید. (به دلیل طولانی بودن مطلب)


Share


 

 

۱-۱- اختلاط زن و مرد و وجود فساد، چشم‌چرانی و ارتباط بین زن، مرد، دختر و پسر نامحرم در صف‌ها و محل اعلام شماره‌ها

 

 ۱-۲- اتلاف وقت با ارزش مردم

 

 ۱-۳- فشار روانی، اصطکاک و نزاع بین مردم حاضر در صف (به طوری که حتی مأمورین محترم نوبت‌دهی بار‌ها با مردم حاضر در صف به مشاجرهٔ شدید لفظی می‌پردازند.) 

 

 ۱-۴- ایجاد فشار روانی برای مأمورین محترم نوبت‌دهی و اعلام شماره‌ها، اصطکاک و نزاع لفظی بین آن‌ها و مردم

 

 ۱-۵- ضایع شدن حق برخی از مردم در صف‌ها به دلیل عدم رعایت حق تقدم توسط برخی از افراد

 

 ۱-۶- ضایع شدن حق برخی مردم منتظر اعلام شماره‌ها به دلیل نشنیدن اعلام شمارهٔ خاص که معمولاً طی چند لحظهٔ کوتاه اعلام شده و سریعاً ظرفیت تکمیل می‌شود. (به دلیل ازدحام و سر و صدای دائمی موجود در این قسمت) 

 

 

 

پیشنهادات

 

 پیشنهاد می‌کنم برای رفع یا حداقل کاهش این مشکلات از یکی از دو راه حل زیر استفاده شود: 

 

 الف) بلیط‌های کنسل شده یا اضافه شده، که به عنوان جای خالی (Vacant) وارد شبکهٔ ایستگاه‌های راه‌آهن (جهت تهیهٔ بلیط روزفروش) و دفا‌تر رجاء (جهت تهیهٔ بلیط برای روز آینده) می‌شود، تنها به این شبکه‌ها محدود نباشد و در وبگاه فروش اینترنتی بلیط رجاء (Ticket۲. Raja. ir) امکان خرید آن برای همه وجود داشته باشد. در این صورت مردم مجبور نیستند برای تهیهٔ بلیط روزهای آینده و بلیط روزفروش به ایستگاه راه‌آهن و دفا‌تر رجاء مراجعهٔ حضوری داشته باشند. 

 

 اگرچه همان‌طور که در پیشنهاد بعدی نیز توضیح داده خواهد شد، برخی از مردم می‌توانند درصورت تمایل حضوراً مراجعه کنند. 

 

 ب) رزرو بلیط برای روز یا ساعات خاص نیز، مانند خرید بلیط به صورت اینترنتی انجام شود. 

 

 به این صورت که به صورت اینترنتی و هم‌زمان با نوبت‌دهی حضوری، به صورت اینترنتی نیز نوبت داده شود. به عنوان مثال ممکن است نوبت ۲۹۷ حضوراً اخذ شده باشد و نوبت ۲۹۸ از طریق اینترنت. 

 

 پس از اخذ نوبت، فرد می‌تواند در سالن انتظار حضور پیدا کند تا هر زمان که نوبت او اعلام شد حضوراً بلیط خود را دریافت کند. در این صورت حداقل مشکل صف ایستادن او حل شده و این به دلیل کاهش تعداد افراد حاضر در صف، به نفع سایر کسانی که داخل صف هستند نیز هست. 

 

 هم‌چنین می‌توان جهت کاهش بیشتر مراجعات و تسهیل بیشتر اخذ بلیط، اعلام نوبت را نیز به صورت غیر حضوری انجام داد. 

 

 این کار می‌تواند به دو صورت زیر انجام شود: 

 

 الف) از طریق تماس تلفنی یا ارسال پیامک: به این صورت که در فرم تقاضای نوبت که در وبگاه رجاء تکمیل می‌شود، شمارهٔ تماس متقاضی خواسته شود و در کنار آن توضیح داده شود که درصورت وجود جای خالی، با همین شماره تماس گرفته خواهد شد. سپس درصورت پاسخ‌گویی فرد، امکان خرید بلیط و مشخصات آن ذکر شود و به وی مهلت مشخصی (بسته به فاصلهٔ زمانی تا حرکت قطار) داده شود تا برای خرید بلیط اقدام کنند و در غیر این‌صورت نوبت بعدی اعلام شود. 

 

 ب) از طریق اینترنت: به این صورت که در فرم تقاضای نوبت که در وبگاه رجاء تکمیل می‌شود، به متقاضی تذکر داده شود که لازم است دائم به وبگاه مراجعه کند تا هر زمان نوبت وی اعلام شد، در مهلت تعیین شده (مانند راه حل الف) برای خرید بلیط اقدام کند و در غیر این‌صورت نوبت بعدی اعلام می‌شود. سپس امکان خرید اینترنتی بلیط‌ جاهای خالی شده برای وی فراهم شود. 

 

 البته همان‌طور که با وجود فروش اینترنتی بلیط، فروش حضوری بلیط نیز در دفا‌تر رجاء پابرجاست؛ تا کسانی که به اینترنت دسترسی ندارند، یا خرید حضوری را ترجیح می‌دهند به این دفا‌تر یا ایستگاه راه‌آهن مراجعه کنند؛ به همین صورت، رزرو یا نوبت‌دهی نیز می‌توان هم‌زمان به صورت حضوری، اینترنتی یا حتی تلفنی انجام شود. 

 

 با انجام هر یک از این پیشنهادات و اطلاع‌رسانی آن به مردم، حداقل مقداری از حجم متقاضیان کاسته شده و به‌‌ همان نسبت از معایب آن نیز کاسته می‌شود. 

 

 علاوه بر این، همین که مردم می‌دانند مجبور نیستند در صف بایستند و حق انتخاب دارند، به آرامش روانی آن‌ها می‌افزاید و انتقادات آن‌ها از خدمات شرکت‌های قطارهای مسافرتی رجاء و دولت کاهش می‌یابد. 

 

 ضمناً در قسمت نوبت‌دهی که صف‌های طویلی ایجاد می‌شود؛ (به طوری که یک نفر حتی تا ۳-۴ ساعت مجبور است در این صف بایستد.) کافی است سیستم مکانیزهٔ نوبت‌دهی بانک‌ها در این سالن نصب شود تا حداقل مردم بتوانند در مدتی که در لیست انتظار هستند بنشینند و مجبور نباشند برای گرفتن نوبت، ساعت‌ها بایستند. لازم به ذکر است که در حال حاضر بهانهٔ مأمورین محترم نوبت‌دهی برای نوبت‌دهی بسیار کند، این است که درصورت نوبت‌دهی سریع، سالن انتظار بسیار شلوغ می‌شود! در حالی که در صورت نوبت‌دهی سریع توسط مأمورین یا سیستم مکانیزه، دیگر صفی برای نوبت‌دهی باقی نمی‌ماند و بنابراین سالن بزرگی که در مجاورت سالن انتظار برای نوبت‌دهی در نظر گرفته شده و با چند صندلی از سالن انتظارجدا شده، می‌تواند به سالن انتظار متصل گردد تا فضا برای تمامی کسانی که در لیست انتظار هستند، موجود باشد. در این صورت اصطکاک‌ها و فشارهای روانی موجود در صف از بین می‌رود. علاوه بر این برخی افراد می‌توانند از وقت خود استفاده کنند و به مطالعه، کار با رایانهٔ کیفی (لپ تاپ) و... بپردازند. 

 

 در مورد مشکل ۱-۶ (ضایع شدن حق برخی مردم منتظر اعلام شماره‌ها به دلیل نشنیدن اعلام شمارهٔ خاص که معمولاً طی چند لحظهٔ کوتاه اعلام شده و سریعاً ظرفیت تکمیل می‌شود؛ به دلیل ازدحام و سر و صدای دائمی موجود در این قسمت.) لازم به ذکر است که بخش زیادی از این مشکل به این دلیل به وجود می‌آید که مأمورین محترمی که اضافه شدن ظرفیت‌ها و بلیط‌های کنسل شده را اعلام می‌کنند از بلندگو استفاده نکرده و فریاد می‌زنند! بنابراین به دلیل ازدحام و سر و صدای موجود، صدای فریاد آن‌ها به افرادی که در سالن انتظار بر روی صندلی نشسته‌اند نمی‌رسد و تمامی آن‌ها مجبورند برای این‌که از نوبت آن‌ها رد نشود و بتوانند در اولین فرصت اعلام شده بلیط تهیه کنند، در قسمت جلوی محل تهیهٔ بلیط تجمع کنند. بنابراین هر لحظه بر ازدحام و سر و صدا افزوده می‌شود. جالب این‌جاست که هر چند دقیقه یک بار، این مأمورین بر سر مردم فریاد زده و از آن‌ها درخواست می‌کنند در این قسمت تجمع نکنند. 

 

 بنده این مورد را به یکی از مأمورین تذکر دادم. ایشان هیچ پاسخ منطقی نداشتند و تنها با مغلطه فرمودند اگر از بلندگو استفاده کنیم فایده‌ای ندارد. لازم به ذکر است که سیستم صوتی و بلندگو در این قسمت موجود است و‌‌ همان مأموری که فرصت‌های تهیهٔ بلیط را فریاد می‌زند، هر چند دقیقه یک بار از طریق بلندگو اعلام می‌کند که «برای شهرهای مشهد، اهواز و... بلیط نیست؛ لطفاً سؤال نفرمایید!» 

 

 با نصب سیستم مکانیزه که قبلاً توضیح داده شد، این مشکل نیز از بین می‌رود و حتی نیاز به استفاده از بلندگو نیز نیست. 

 

 ۲- عدم وجود استراحتگاه در ایستگاه‌ها با وجود ساعات نامناسب رسیدن به مقصد

 

 برخی از قطار‌ها (مثل قطار ساعت ۱۴: ۲۰ مشهد- تهران) بعد از نیمه شب وارد شهر مقصد می‌شوند. در چنین ساعتی کسانی که ساکن شهر مقصد نیستند، به سختی می‌توانند محل مناسبی برای خواب و استراحت پیدا کنند. در حالی که بسیاری از آنان نیاز به استراحت دارند تا فردای آن روز در ساعت اداری و از ابتدای صبح به انجام امور و کارهای خود بپردازند. 

 

 حتی اگر برخی از مسافرین، فردی از فامیل یا آشنایان خود داشته باشند تا بتوانند در منزل ایشان استراحت کنند، معمولاً به خود اجازه نمی‌دهند با مراجعهٔ دیروقت و در ساعاتی که از نیمه شب گذشته، مزاحم آن‌ها شوند. 

 

 مسجد

 

 جالب این‌جاست که با وجود این‌که در ایستگاه راه‌آهن تهران مسجد بزرگی با امکانات کولر، فرش و... دارد، این مسجد تا اذان صبح، بعد از نماز صبح و بسیاری از ساعات شبانه روز به روی مسلمانان بسته است! جالب‌تر این است که در‌‌ همان مدت کوتاه بین اذان صبح تا زمان بعد از نماز صبح، تولیت این مسجد، چند بار افرادی را که به اجبار برای چند دقیقه در گوشهٔ مسجد، بدون استفاده از وسایل خواب مانند پتو، بالش و...، به آرامی و بدون ایجاد هیچ‌گونه مزاحمتی در حال استراحت هستند، به اجبار بیدار می‌کند و از آن‌ها می‌خواهد که بنشینند و دراز نکشند! 

 

 پس از طی این زمان کوتاه و حدود زمان طلوع آفتاب تولیت مسجد، به اجبار مردم را از مسجد بیرون می‌راند و مجدداً درب مسجد را می‌بندد. 

 

 تولیت این مسجد این‌گونه توجیه می‌کند که مقررات این‌گونه حکم می‌کند. اگر مسجد خانهٔ خداست، چگونه بندهٔ ناچیز خدا به خود اجازه می‌دهد برای خانهٔ خدا قانون وضع کند و او را به اجبار در مسجد بیدار نگه دارد و به زور از مسجد بیرون کند؟ 

 

 قابل توجه است که در ورودی این مسجد، صندوقی جهت کمک به در راه ماندگان وجود دارد. در حالی که به در راه ماندگان داخل این مسجد اجازهٔ استراحت داده نمی‌شود و آن‌ها را از مسجد بیرون می‌رانند. 

 

 حتی اکثر مسیحیان اخلاق و انسانیت را در این زمینه مراعات می‌کنند و کسی را که به کلیسا پناه می‌برد به اجبار بیرون نمی‌کنند. 

 

 سالن ایستگاه

 

 خوابیدن در ایستگاه راه آهن تهران نیز ممنوع است و با وجود فضای خالی در ساعات بعد از نیمه شب (که نسبت به روز بسیار خلوت‌تر است.) هر چند دقیقه یک بار توسط بلندگو‌ها اعلام می‌شود «جهت رفاه حال مسافرین عزیز (؟!) خوابیدن بر روی صندلی‌ها ممنوع است.» 

 

 سپس مأمورین محترم ایستگاه راه آهن، تک تک مسافرینی که در حال استراحت بر روی صندلی‌ها هستند بیدار کرده و از آن‌ها می‌خواهند بنشینند. 

 

 

پیشنهاد

 

 اگرچه بایستی احترام تمام اقشار جامعه حفظ شود و حتی به فرمودهٔ امام خامنه‌ای هدف اصلی باید خدمت به اقشار مستضعف باشد؛ قابل توجه است که بین افرادی که از خوابیدن آن‌ها بر روی صندلی‌ها یا در مسجد جلوگیری می‌شود، اقشار مختلف جامعه از افراد بی‌سواد یا کم سواد تا افراد با تحصیلات بالا (مقاطع لیسانس، فوق لیسانس، دکترا) حضور دارند. 

 

بنابراین با توجه به زمان نامناسب ورود برخی قطار‌ها، لازم است حداقل در ایستگاه تهران، استراحتگاه یا خوابگاه کوچکی برای استراحت مسافرین در نظر گرفته شود. 

 

اگر شرکت قطارهای مسافرتی رجاء یا سایر سازمان‌ها بودجهٔ ساخت این مکان را ندارند، می‌توانند یکی از اتاق‌های اداری را برای این نوع کاربری در نظر بگیرند، یا از ساختمان مجاور ساختمان ایستگاه که در برخی از روزهای سال جهت سالن انتظار و نوبت‌دهی آن استفاده می‌شود و احتمالاً در سایر روزهای سال بدون استفاده باقی می‌ماند، استفاده کرد. 

 

حداقل می‌توان قسمتی از سالن ایستگاه را جهت این کاربری کانکس کشید. 

 

۳- اضافه کردن قطار‌ها و واگن‌های ویژه در آخرین لحظات؛ با وجود امکان پیش‌بینی افزایش تقاضا

 

مشاهده شده در برخی از روزهای سال- مانند عید نوروز- که مسافرین افزایش بسیار چشمگیری دارند، مدتی پیش از آن با افزایش تعداد قطار‌ها و واگن‌ها، تعداد بلیط‌ها افزایش می‌یابد. این تمهید خوبی است که اندیشیده شده و جای تقدیر دارد. 

 

 همان‌طور که به عنوان مثال در ایام عید نوروز افزایش تقاضا قابل پیش‌بینی است، در سایر مواقع نیز (به جز موارد استثناء)، می‌توان با مقداری مطالعهٔ آمار بلیط‌های تهیه شده در چند سال گذشته، برای هر زمان که تقاضا افزایش می‌یابد، تعداد واگن‌ها و قطار‌ها را به‌‌ همان نسبت افزایش احتمالی تقاضا افزایش داد. در این صورت هم درآمد بیشتری عاید شرکت‌های مسافربری و شرکت قطارهای مسافربری رجاء می‌شود و هم متقاضیان کمتری محتاج خرید بلیط روزفروش و ایستادن در صف‌ها و تجمعات طولانی مدت دفا‌تر و ایستگاه‌ها می‌شوند. 

 

 ۴- افزایش چشمگیر قیمت بلیط قطار؛ با وجود عدم بهبود خدمات و امکانات

 

 با وجود افزایش شدید قیمت بلیط‌ها پس از هدفمندی یارانه‌ها، هم‌چنان تقاضا کمتر از ظرفیت قطار‌ها است. (حداقل در تابستان) 

 

 بنابراین مردم انتظار دارند در ازای هزینهٔ بیشتری که می‌پردازند از امکانات بیشتری برخوردار شوند یا حداقل ظرفیت بلیط به گونه‌ای افزایش یابد که بتوانند در هر زمان برای سفر خود برنامه‌ریزی کرده و بلیط تهیه کنند. 

 

 ضمناً برای کاهش هزینه‌ها می‌توان نوع امکانات قطار را با سلایق مردم تنظیم کرد. به عنوان مثال اگر قطارهای اتوبوسی و درجه دو با استقبال مواجه نمی‌شوند، می‌توان این قطار‌ها را به سایر کشور‌ها فروخت و یا در مسیرهای کوتاهی استفاده کرد که برای مسافرین آن نوع قطار مهم نیست و به جای آن قطارهای مطابق با سلیقهٔ اکثریت مردم خریداری و استفاده نمود. در این صورت بلیط قطارهای مختلف به یک نسبت خریداری شده و هم‌چنین از حرکت قطارهای با تعدادی جای خالی و بنابراین از اتلاف انرژی جلوگیری می‌شود.




نویسنده : سیّد حسن کریمی
تاریخ : ۱۳٩٠/٥/۱٢