سید حسن کریمی

وب‌نوشت سید حسن کریمی

جنس جدید بخرید، حالش را ببرید

فرهنگ غلطی که غرب به جان کشورهایی مثل ایران انداخته فرهنگ به روز بودن (یا Update بودن) و خرید هر فن‌آوری جدیدی است که به بازار می‌آید.

به عنوان مثال تلفن‌های هم‌راه دائماً به روز می‌شود و فن‌آوری‌های جدیدتر (مثلاً با دوربین با کیفیت بالاتر یا حافظهٔ بیشتر یا صفحهٔ لمسی یا...) به بازار می‌آید و برخی گمان می‌کنند، اگر گوشی خود را عوض نکنند از فن‌آوری روز دنیا عقب مانده‌اند. در حالی که چنین فرهنگی در خود غرب وجود ندارد و از تلفن هم‌راه تا زمانی که گوشی کارکرد خود را حفظ کرده و خراب نشده استفاده می‌کنند. از این مهم‌تر در غرب کاربری که به آن نیاز دارند را مد نظر قرار می‌دهند. به عنوان مثال اگر کسی تلفن هم‌راه را برای تماس تلفنی و حداکثر پیامک استفاده می‌کند دنبال گوشی با نمایش‌گر لمسی و دوربین 8 مگاپیکسل و سیستم عامل نسخهٔ فلان و اینترنت بی‌سیم و غیره و ذلک که استفادهٔ خاصی هم (شاید جز موارد استثناء) از آن‌ها نمی‌کند نمی‌رود.

مثال واضح دیگر تلویزیون LCD است که مد شده بود و همه فکر می‌کردند اگر نداشته باشند چیزی کم دارند. همان ابتدا که این تلویزیون‌ها وارد بازار شد، بسیاری از افراد حداقل 2- 3 میلیون تومان هزینه و منزل را مزین به این فن‌آوری کردند. در حالی که بعد از زمان کوتاهی قیمت آن به ربع همان قیمت کاهش یافت. در حال حاضر نیز تب LED و نمایشگرها و تلویزیون‌های سه بعدی کم کم دارد بالا می‌گیرد و مد می‌شود. نکتهٔ بسیار جالب و شاید حتی خنده‌دار در مورد این تلویزیون‌ها، میز تلویزیون‌های آن است که هم‌راه آن‌ها مد شده؛ تا حدی که گمان می‌کنند عیبی دارد اگر تلویزیون LCD یا LED را بر روی همان میز تلویزیون قبلی یا یک میز جدید و زیبای معمولی قرار دهند. تلویزیون ما که روی همان میز قبلی قرار گرفت و هیچ مشکلی پیش نیامد!

جالب‌تر این‌که اکثراً گمان می‌کنند یک شرکت تولیدکننده، اگر به عنوان مثال هر یک ماه یک بار یک گوشی پیشرفته‌تر و با امکانات جدیدتر وارد بازار می‌کند، به این معنی است که چندین دانشمند در آزمایشگاه آن کارخانه نشسته‌اند و شبانه‌روز تلاش می‌کنند مثلاً کیفیت دوربین گوشی را بالا می‌برند یا یک فن‌آوری جدید اختراع می‌کنند. 

حقیقت این است که فن‌آوری که امروز دست ماست سال‌ها پیش در اختیار این شرکت‌ها بوده و تنها خرد خرد به ما تحویل داده شده تا هر روز، هر ماه و هر سال نیاز به خرید مدل‌های جدیدتر داشته باشیم. تا از دوستان و محیط اجتماعی اطراف خود عقب نمانیم و در برابر آن‌ها احساس کمبود نکنیم. آن‌ها ما را به خود نیازمند نگه داشته‌اند و این وظیفهٔ ماست تا با تغییر فرهنگ خود و اطرافیان خود، «نفی سبیل» کنیم.

 ممکن است این سؤال پیش بیاید که شرکت‌های تولیدکنندهٔ مختلف، با برندهای مختلف وجود دارد، که هر کدام تولیدات مختلف خود را دارند. پس چه‌طور ممکن است همه با هم  مخفی‌کاری کنند و فن‌آوری که دارند را طی چندین سال و به‌طور تدریجی ارائه دهند؟ بسیار ساده است. آن‌ها با هم هماهنگ هستند و همین هماهنگی در به بازار دادن فن‌آوری‌های یکسان دلیل روشنی است بر این ادعا.چرا تمامی تولیدکنندگان گوشی‌های با نمایشگر لمسی را هماهنگ و در یک زمان وارد بازار کردند؟ چرا همه یک مرتبه به فن‌آوری LCD دست پیدا کردند؟! و همین‌طور LED، تصویر سه‌بعدی، تلویزیون هوشمند، تلفن هوشمند (Smartphone)، اینترنت EDGE، اینترنت 3G و چندین و چند مثال دیگر.

 سؤال دیگر این است که آیا تولیدکننده‌های ایرانی نیز با این‌ها هماهنگ هستند؟! متأسفانه باید قبول کرد که در چنین کالاهایی تولیدکنندهٔ ایرانی نداریم، بلکه در واقع مونتاژکنندهٔ ایرانی داریم که از فن‌آوری ارائه شده در بازار استفاده می‌کنند. البته در همین حد تولید نیز بسیاری از نیازهای وارداتی ما را کاهش می‌دهد و سبب رشد اقتصادی کشور می‌شود. ولی دسترسی به فن‌آوری که هنوز در بازار وارد نشده و آن‌ها در اختیار دارند و حتی فن‌آوریهای پیشرفته‌تر از آن‌چه آنان دارند می‌تواند این سد را بشکند که این وظیفهٔ متخصصین ماست. (البته این گمان پیدا نشود که این وظیفهٔ متخصصین ماست یعنی دیگر ما وظیفه‌ای نداریم و راحت باشیم. متخصصین منظور تمام دانشجویان، فارغ‌التحصیلان مهندسی و دانش‌آموزانی که قصد ورود به رشته‌های مهندسی را دارند است، که هر کدام وظایف خاص خود را دارند.)

Share



نویسنده : سیّد حسن کریمی
تاریخ : ۱۳٩۱/۳/۱٩